марийская елка



У ий пайрем

Модшо-влак:

Йўштӧ Кугыза

Лумўдыр

Вуверкува

Меран – вўдышӧ

Пире

Ур – вўдышӧ

Рывыж

Маска

Мари сем шоктаоча-влак залыш пурат. Тиде жапыште Меран ден Ур кож ончык лектын шогалыт.

Ур. Тый кӧ улат? Молан мыйын воктенем шогет?

Меран. Мый тыйын воктенет шогем? Тиде тый мыйын воктенем шогет.

Ур. Шого-шого, а молан тыйже мыйын воктенем шогет? Залышкыже молан лектынат манам.

Меран. У ий толын шуэш.

Ур. Да, ну, тугеже гын, саламлем.

Йоча-влакым ужыт.

Ур. Ой, мыняр шукын те улыда, пайремым вучеда?

Меран. Йоча-влак марий елкыш толыныт.

Ур. Марий елкыш манат, а нуно мемнам палат мо? Айда йодын ончена.

Меран.. Айда.

Ик йоча деч йодыт, весе дечын. Икте рушла ойла, весе марла..

Ур. Здравствуйте.

Меран. Тыйже мо рушла веле ойлет. Меже вет марий елкыште улына. А марлаже здравствуйте кузе лиеш.

Ур. Салам лийже

Меран. Саламлатна, чонемланат сай лие. А таче йоча-влак паледа кушко толында? Те марий тўняшке толында. Тыште лач марла кутырат, марла мурат, марла куштат.

Ур. Кожнаже пеш мотор, модыш-влакшат шуко пеш, но ойган шога, тудо мурым колнеже, очыни? Айста, чылан кож йыр шогалына.

Муро «Чодраште шочын изи кож».

Мари сем почеш рывыж ден пире лектыт.

Пире. А тений Йушто кугыза ден Лумудыр тендан деке огыт тол! Вуверкува йот йомакыш нангаен шуэн, полекыштым поген налын.

Рывыж. Ме пире дене мутланышна да тыланда полшаш кутырен келшышна. А кызыт нуно йот книгаште шинчат, теве книгажым вуверкува дечын шолыштынна да тендан деке кондышна. Книгам почын ончална: а тыште чыла йот йылме дене, йот модыш, шомак, муро тидат йотла. Кузе ме тушечын ынде Йўштє кугыза ден уныкажым луктына?

Ур. А йоча-влак марий йылмым, мурым, почеламут-влакым палат, Йўштє кугыза ден Лумўдыр нунын деке садак толыт. Айста йылмым палымынам ончыктена.

Пире. Да, нимо йосымат мый ом уж. Можыч иктажше марла кушталта ыле?

Коля. Таче марий елкышто кумшо йоча сад ўдыр дене рвезе-влак мастарлыкыштым ончыкташ кумылышт лектын. Айста нуным ончалына.

Йоча-влак куштат ( ДОУ №3)

Тиде жапыште йоча-влак елка йыр шогалын, пырля куштат.

Меран. Эх, кузе тиде кожым таче чўкташ. Ала Йўштє Кугыза огешат тол. Вара нине йоча-влакым кузе куандараш тўналына.

Ур. А мый тыгай мурым палем. А те, йоча-влак паледа? Ну тугеже гын муралтена.

Муро «У ий кож».

Рывыж. Как сильно мый марий йылмым люблю. Жить не могу тиде йылме деч посна.

Пире. Да, я тоже.

Ур. Те мо икымше лаштыкым почда веле, рушла ойлашат тўналда? А вараже мо лиеш?

Рывыж. Ой, шымат шиж, вуверкува локтылнеже, мыйым руш йомакыш нангайынеже. Йоча-влак полшыза.

Меран. Йоча-влак полшена?

Йоча. Да.

Ур. Йоча-влак почеламутым ямдыленыт. Айста нуным колыштына. Ко сайын лудеш, тудлан полек.

Почеламут-влак_______________________________

Сем почеш Маска лектеш

Маска. Салам лийже йоча-влак. Ужамат пайремда веселан эрта, мыйынат, телым малаш возам гынат, муро йўкым колын, пайремыш толаш кумылем лекте.

Меран. Пайремжым эртарена да, Вуверкува Йўштє кугыза ден Лумўдырым йот йомакыш нангаен да полекыштым поген налын.

Маска. Кузе тыге, каргыме вуверкува, адак у ийлан полекым ямдылен. Ида ойгыро, йоча-влак. Мый тыланда полшем. Мом ыштыман ойлыза.

Ур. Пире дене рывыж йот книгам вуверкува деч шыпак шолышт конденыт. А туштыжо чыла йот йылме дене. Садлан мыланна таче марла ойлаш, марла мураш да кушташ кўлеш.

Маска. Ондак, йоча-влак, мый шке кушталтем, а вара тендам мурыктем да куштыктем, почеламутым ойлыктем.

Маска кушта.

1. Йоча мурым мура.

2. Йоча почеламутым каласа.

Ур. Тау тыланет, Маска.

Маска. Ой, нойышымат ала мо?

Ур. Ончал, Маска тос, мемнан коклаште могай гына янлык уке. Вашла ончалза-ян… Меран-влак моткоч кушташ йоратат. Ну, Меран, калыклан шке мастарлыкетым ончыкто.

Модыш «Ош мераҥ».

Сем почеш Вуверкува лектеш

Вуверкува. А-а-а тендан таче пайрем? Адакат мый дечем посна? Таче мый шке пайрем оза лиям, тыге вет йолташем-влак?

Меран. Йоча-влак, айста вуверкувалан марий йылмым йоратымынам, палымынам ончыктена. Ала тудо ужеш да мемналан Йўштє Кугыза ден Лумўдырым йот йомак гыч портылта.

Вуверкува. Огым, товатат огым.

Ур. Кувай, а йоча-влак тыгай чот Йўшто кугызан толмыжлан ямдылалтыныт. Теве кожлан модыш-влакымат нуно ямдыленыт.

Вуверкува. Да? Ко мом ямдылен, мый чечас ончалам.

Почеламут-влак___________________________________________________

Вуверкува. Марла мурен-куштен моштеда, почеламутым паледа. Йўшто кугыза ден Лумўдырым йот йомак гыч луктам гын, кузе таум ойледа?

Йоча-влак. Кугу тау, ковай.

Вуверкува. Ой, чонемланат ласка лие. Пытартыш гана ковай шомакшым ко мылам ойлен, омат шарне. Тугеже гын, йоча-влак тыланда полек – Йўштє кугыза да Лумўдыр. Айста нуным вашлияш каена.

Модыш

Келге лумым келын каена

Мардеж пуалеш мемнан ваштареш 2 раза

Корнышто поран ўштеш

Ур. Йоча-влак, айста чылан рўж кычкыралына.

Поро Йўштє Кугыза,

Тол мемнан дек вучена.

Мари сем почеш Йушто кугыза ден Лумудыр лектыт

Йўштє Кугыза.

Салам лийже, йоча-влак

Салам лийже, изи чукаем-влак!

Моткоч тендан деке вашкенам.

Йот йомак гыч толынам.

Шуко полекым конденам.

Пайремнам сорастарем,

Сай полекым полеклем.

Лумўдыр.

Кужу корным эртенна,

Тендан деке толынна.

Эн вучалме пайремна

Тек эрталже веселан!

Йўшто Кугыза. Те мыйым да уныкамын толмым чотак вученда?

Йоча-влак. Вученна!

Йўштє Кугыза. Корнышто изишак туткар лийын кайыш, сандене кучалташ логале. Вуверкува мемнам йот йомакыш нангаен коден, а туштыжо чылан йот йылме дене ойлат, а мыйже нимат ом умыло. Садлан марла кутыраш туныкташ логале. Ынде марий-влак гына огыл, моло калыкат марий йылмым палат.

Вуверкува. Йонылыш лийынам, уло полекым шкланем налнем ыле. Йоча-влакым У Ий пайрем деч посна кодынем ыле. Йонылышемым умыленам. Ынде тыге ышташ ом тўнал, меат тендан дене пырля модын, воштыл пайремым эртарынем.

Лумўдыр. Кочай, тый кузе шонет, ала пайремлан кора титакшым касарена?

Йўшто Кугыза. Йоча-влак те кузе шонеда, тудын йонылышыжым касараш лиеш? Туге?

Йоча-влак. Туге.

Лумўдыр. Кочай, пайрем кожна пеш шўлыкан шога.

Йўштє Кугыза. Ой, йоча-влак, ынде пеш шонго улам, чылт монденам, кожнам чўкташ кўлеш вет? (Йўштє Кугыза тояжым кўшко нолталеш.)

Йоча-влак. Кўлеш.

Айста чылан рўж каласена.

Ой волгалт, ой волгалт,

У ий кожна чот волгалт!

Кож огеш волгалт.

Ой волгалт, ой волгалт,

У ий кожна чот волгалт!

Кож волгалт кая. Чылан совыштым кырат.

Ур. Мемнан пайремыш толмыланда, кугу тау, Йўштє кугыза ден Лумўдыр. Ынде мурымат мураш лиеш.

Муро «Йушто кугыза» (пианино)

Йўштє Кугыза. Сай полекым ямдыленда уныкам-влак, тау! Сайын мурен моштеда улмаш. Мыйын модаш кумылем уло, айста «Кылмыктем» модыш дене модына.

Меран. Йоча-влак, те киддам ончыко шуйыза, Йўштє Кугыза толмо годым ко кидшым коранден огеш шукто, тудым кылмыкта.

Модыш «Кылмыктем».

Йўштє Кугыза. Ой, моткочак сае лие! Уло капем лывыргыш!

Вуверкува. Йўштє Кугыза, йоча-влак шуко почеламутым ямдыленыт, очыни, айда колыштына?

Лумўдыр. А мый тидын годым эн сай вургем-влакым ончен коштам.

Почеламут-влак_________________________________________________

Йўштє Кугыза. Ой, моткоч сайын ямдылылтында, почеламутымат шуко паледа. А тый, уныкам, вара могай да мочол сай чиемым палемдышыч?

Лумўдыр. Чыланат пайремышкына кумылын ямдылалт толыныт. Шуко сай чиемым ургеныт, нунылан ме шкенан сай полекым пуэна.

Лумўдыр полекым пуэда.

Йўштє Кугыза. Тыште сай, но мыйым эше вес вереат вучат. Каймем деч ончыч сугынем ойлынем. Колыштса.

Чыланат таза лийза. Йоча-влак, ачадан-авадан шомакыштым колыштса! Изирак-влакым, кугурак еным пагалыза!

Кугыен-влакланат каласынем: йочада-влакым шочмо йылмым йораташ, шочмо калыкым, тудын йўлажым пагалаш туныктыза!

Лумўдыр. У ий дене, У пиал ден!

Йўшто Кугыза. Чеверын.

Мари сем почеш Йушто кугыза ден Лумудыр каят.

Меран. Чеверын кочай, чеверын. Ала-молан чот марла куштынем. Йоча-влак айста чылан куштена.

Сылне сем почеш куштат.

Ур. Меран тос, теве тыланет марий книга. Вес ий толмешке тудым арале. Книгашке ик йот шомакымат ит пурто, марий шомакымат, мурым-куштымашымат, марий йўламат переген шого. Йоча-влак марий тўняшке толмыланда тау. Чеверын.

Сем йоҥга, чыланат каят.






map